Zincir rublede bir sistemde takılı kalıyor, pedala yük bindiğinde hız bozuluyor veya en büyük rubleye devam ediyor ses yapıyorsa sorun çoğu zaman aktarma ayarındadır. Shimano vites hızı nasıl yapılır ve doğru reaksiyonu, yalnızca bir gergi vidasını çevirmek değildir. Limitler, tel ömrü, aktarıcı hizası, zincir aşınması ve ruble ömrü birlikte değerlendirilmelidir.
Evde yapılacak doğru bir temel ayar, şehir bisikletinden MTB ve çakıl bisikletine kadar sürüşü belirgin biçimde gelişir. Ancak eğilmiş aktarıcı kulağı, aşınmış zincir veya hasarlı dış kablo gibi mekanik bir sorun varsa ayar vidalarıyla kalıcı sonuç alınamaz. Bu nedenle sistemli bir kontrolle başlamanız gerekir.
Shimano vites ayarı nasıl yapılır: Ön hazırlık
Ayarlama yapılmadan önce bisikletin bir bakım standına alın. Stand veya arka tekerin konfigürasyonu dönebilir, bisikletin dengede olduğu bir konum seçilebilir. Vites koşusu sırasında pedalı elle çevirmeniz arasında, bisiklet tersleri çevirerek seç ve gidişon üzerinde çalışmak yalnızca zorunlu sistem tercih edilmelidir.
Gerekli temel işlemler yıldız tornavida, uygun alyan anahtarı, temiz bez ve gerekirse zincir temizleyicidir. Elektronik Shimano Di2 sistemlerinde mekanik hız teli mevcut için işlem farklıdır; bu rehber, öncelikle mekanik arka ve ön aktarıcılı Shimano sistemlerindendir.
İlk olarak zinciri, rubleyi ve aktarıcı makaralarını temizleyin. Kirli zincir, doğru ayarlanmış bir sistem bile değişir ve ses oluşturur. Ardından şu noktaları kontrol edin:
Özellikle 9, 10, 11 ve 12 vitesli sistemlerde uyum toleransı düşüktür. Örneğin 12 vitesli bir Shimano rublesi eski veya farklı standartta bir zincir kullanmak, ayarı gereksiz yere zorlaştırabilir.
Arka aktarıcı ayarı: Limit vidaları ve tel uzunluğu
Arka aktarıcıdaki H ve L harfli vidalar, zincirin rublenin azaltılmasını önleyen limit vidalarıdır. H, küçük ruble tarafında üst limiti; L ise büyük ruble, yani tekerleğe yakın tarafta alt limitini kontrol eder. Bu vidaların indeksleme ayarından farklı çalışır. Vitesin onun dişlerinde net olarak saklanmasını sağlayan temel belirsiz ise tel uzunluğudur.
H limitini küçük ruble seti
Zinciri ön taraftaki küçük aynakol dişlisine, arka taraftaki en küçük ruble dişlisine alın. Arkadan aktarıcının üst makarasına bakın. Makara, en küçük ruble dişleriyle aynı dikey hizada olmalıdır.
Makara dışarıda kalır ve zincir kadrosu kısmının ayrılır, rublenin çıkışının görünümü gösterirsa H vidasını saat yönünde küçük adımlarla sıkın. Zincir ikinci küçük rubleye girmekte zorlanıyorsa H vidası fazla sıkılmış olabilir; saat yönünün tersine çok az gevşemiş. Her müdahaleden sonra pedalı çevirip vitesi tekrar sorun.
Kablo ömrüyle indeksleme yapın
Zincir en küçük rubledeyken vites koluyla bir kademe büyüyerek geçin. Zincir geçişi gecikiyorsa veya yalnızca sesin görünümüne çıkmıyorsa tel uzunluğu yetersizdir. Arka aktarıcı üzerindeki ya da vites kolundaki ayar tamburunu saat yönünün çevrilerek uzatılması artırılır.
İyi bir başlangıç, tamburu her fırsatta çeyrek tur çevirmektir. Fazla gerginlik de sorun yaratır: Zincir küçük rubleye geri dönmekte zorlanır veya sürekli üst dişlere çıkmak ister. Bu durumda tamburu saat yönünde çevirerek uzatmanın azaltılması.
Tüm rubleyi birer birer dolaşımın. Her bir zincirdeki tek bir zincirye hızlı ve sessiz biçimde geçmelidir. Ayarı yalnızca orta dişlilerde değil, zincir çapraz olarak yapılırken de test edin. Büyük aynakol-büyük ruble örgülü mekanik olarak kullanılabilen görünse de zincir hattını zorladığından uzun süre tercih edilmemelidir.
L limitini büyük ruble seti
Zinciri kontrollü biçimde en büyük rubleye alın. Üst makara, en büyük rubleyle aynı hizada olmalıdır. Zincir jant tellerine yaklaşacak kadar içeri doğru yöneliyorsa L vidasını saat yönünde sıkın. Bu ayar güvenlik açısından kritiktir; zincirin teller azalması, aktarıcı ve jantta ciddi hasara yol açabilir.
Zincir en büyük rubleye hiç geçmiyorsa önce tel uzunluğunu kontrol edin. Vidasını hemen gevşetmek doğru yaklaşımı göstermeyebilir. Tel gerilimi yeterliyse ve aktarıcı çalışıyor büyük dişliye ulaşmıyorsa L vidasını küçük adımlarla saat yönlerinin yönünün gevşemesi.
B vidası ne işe yarar?
B gerilimi olarak da anılan B vidası, arka aktarıcı üst makarası ile en büyük ruble arasındaki mesafeyi belirler. Özellikle oranlı MTB, gravel ve 1x dağıtım sistemlerinde bu mesafelere geniş ve doğrudan etkiler.
Zincir en büyük rubledeyken üst makara rubleye fazla yakınsa B vidasını saat yönünde sıkın; makara uzakta doğru mesafeır. Mesafe gerekliliğinden büyükse büyük rublelerde geçiş yavaşlayabilir. Shimano aktarıcı serisine ve ruble ayarlarına göre önerilen aralık değişir. Bu nedenle 11-51T veya 10-51T gibi geniş rublelerde, aktarıcının teknik kapasitesi dışında bir ruble kullanarak B vidasıyla sorunu çözmeye çalışmak doğru değildir.
Ön aktarıcı ayarı olan bisikletlerde dikkat edilmesi gerekenler
Çift veya üçlü ayna kullanan Shimano sistemlerinde ön aktarıcı, zincir aynakol dişlileri arasında hareket ettirir. Ön hız ayarı, arka aktarıcıdan daha fazla zincir hattı kontrolü gerektirir. Ön aktarıcı kafesi, büyük aynakol zincirlerine paralel olmalı ve dişlerin üzerinde doğru yükseklikte durmalıdır.
Zinciri küçük aynakol ve büyük rubleye alın. Ön aktarıcıdaki L vidası, zincirin kadro performanslarının azalmasını önler. Kafesin iç tablası ile zincir arasında sürtmeden çalışıncaya kadar küçük bir yerde bulunmalıdır. Zincir içeriğinin düşmesine bağlıysa L vidasını sıkın; Küçük örneklerde sorunsa kontrollü şekilde gevşetildi.
Ardından zincirin büyük aynakol zincirine alın. Zincir çıkışı düşmek üzereyse H vidasını sıkın. Büyük dişliye çıkış gecikiyorsa, ön vites telinin uzunluğunu değerlendirin; telde yeterli gerginlik yoksa H vidasını gevşetmek sorunuz. Bazı yol bisiklet kollarında trim fonksiyonu bulunur. Bu ara klikler, çapraz zincir hattında kafes sürtmesini en üst düzeyde ve arıza olarak değerlendirilmemelidir.
Ayar neden sürekli sür?
Yeni aralık vites teli ilk sürüşlerde yataklarına oturur ve sızıntılar kaybolur. Bu durumda yalnızca ayar tamburundan küçük bir düzeltme yapmak normaldir. Ancak ayar her sürüşte değişmekle birlikte dış kablo uçları, tel sıkma civatası ve aktarıcı kulak kontrolü yapılmalıdır.
Bisikletin sağ kayıtlı olduğu bir darbe, aktarıcı kulağını milimetrik olarak eğebilir. Bu eğiklik, özellikle 11 ve 12 vitesli rublelerde birkaç dişlide düzgün, birkaç dişlide kötü geçiş olarak kendini gösterir. Kulağı elle düzeltmeye göre yerine uygun hizalama aparatıyla ölçüm yapılmalıdır.
Aşınmış zincirde sık görülen bir etkendir. Yeni zincir, aşınmış rubleyle; aşınmış zincir ise yeni rubleyle ideal çalışmayabilir. Zincir aşınmasını ölçen bir kontrol aparatı, pahalı ruble ve aynakol dişlilerini daha uzun süre kullanmanın en pratik yollarından biridir.
Shimano Di2 ve e-bike sistemlerinin ayar farkı
Shimano Di2 sistemlerinde tel ömrü veya mekanik limit ayarı bulunmaz. Vites geçiş kalitesi mikro ayar modu üzerinden elektronik olarak çözümler. Şarj seviyesi, kablo bağlantıları, ürün yazılımının süresi ve darbe sonrasında aktarıcı hizası da kontrol edilmelidir. Di2 arka aktarıcıda fiziksel hasar veya hizasız kulak varsa elektronik mikro ayar tek başına yeterli olmaz.
Shimano STEPS destekli elektrikli bisikletlerde ise aktarma sistemi, motor torku nedeniyle daha yüksek yüke maruz kalınabilir. Vites değiştirirken pedala uygulanan gücü kısa süre en aza indirir, ruble ve aktarıcı ömrünü uzatır. Yükseltilmiş sert vites değişiklikleri, ayar doğru olsa bile zincir atlama hissi ve hızlı aşınma aşınması.
Ayarlama sonunda bisikletin kısa bir test sürüşüne çıkın. Düz zeminde tüm rubleyi dolaşın, ardından hafif eğimlerde büyük rublelere geçin. Sorun yalnızca yük altında ortaya çıkıyorsa tel, zincir ve hizalama kontrollerini tekrar ele alın. Doğru ayarlanmış Shimano aktarma sistemi sessiz çalışır, kumanda edilen gecikmeden yanıt verir ve sürüş dikkatinizi vites sorununa değil yola ayırmanızı sağlar.
